LEGA LAW & CONSULTING 

Kuzey Kıbrıs, Girne ve İskele'de Hukuk Bürosu

 

Kuzey Kıbrıs Hukuku

Sorular ve Yanıtlar

122 ayrıntılı soru ve yanıt | Uluslararası müvekkiller için seçilmiş 12 SSS

Kuzey Kıbrıs Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular | Kuzey Kıbrıs Hukuk Bürosu

LEGA LAW & CONSULTING, Girne ve İskele’deki ofisleri aracılığıyla Kuzey Kıbrıs hukukuna tabi işlemler ve uyuşmazlıklar hakkında hukuki danışmanlık ve temsil hizmeti sunar. Bu bölüm, KKTC’de yaşayan kişi ve işletmelerin yanı sıra Türkiye’de veya başka ülkelerde yaşayıp Kuzey Kıbrıs’ta hukuki işi bulunan kişilerin sorularını ele alır. Sözleşmeler, taşınmazlar, şirketler, göçmenlik, aile, miras ve dava konularındaki açıklamalar başlıklara göre düzenlenmiştir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Belirli bir konuya uygulanacak hukuk, belgeler, usul ve süreler olayın koşullarına bağlıdır.

01 Avukata danışma ve hukuki temsil

1. Kuzey Kıbrıs’taki bir avukat hangi konularda yardımcı olabilir?

Hukuki yardım; sözleşme hazırlama ve inceleme, işlem öncesi danışmanlık, resmî başvurular, uyuşmazlıkların çözümü ve mahkemede temsili kapsayabilir. Taşınmaz, şirket, göçmenlik, aile, miras, ceza ve borç konularında yapılacak işin kapsamı ilk değerlendirme sırasında belirlenir.

2. Girne veya İskele dışındaki bir konuyla ilgili sizinle iletişime geçebilir miyim?

LEGA LAW & CONSULTING’in Girne ve İskele ofisleri, KKTC genelindeki hukuki konulara ilişkin başvuruları kabul eder. İngilizce hizmet veren avukatlar ve taşınmaz devir işlemlerinde çalışan hukuk uzmanlarıyız. Girne, Lefkoşa, Gazimağusa, Güzelyurt veya Lefke ile bağlantılı işlemlerde yetkili mahkeme ve makam, işlemin ya da uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.

3. Bir avukatın kaydını ve mesleğini icra etme yetkisini nasıl kontrol edebilirim?

Avukatın mesleki kaydı ve çalışma durumu ilgili resmî kayıtlar ve Kıbrıs Türk Barolar Birliği aracılığıyla kontrol edilebilir. İlk görüşmede dosyayı kimin yürüteceğini, hangi işlerin yapılacağını ve nasıl bilgilendirileceğinizi netleştirmek faydalıdır. Bir işletme adında “danışmanlık” ifadesinin bulunması, tek başına avukatlık yapma yetkisi vermez.

4. Avukatla ilk görüşmem için hangi belgeleri hazırlamalıyım?

Kimlik veya pasaport bilgilerinizi; ilgili sözleşmeler, ödeme kayıtları, yazışmalar, resmî kararlar ve size tebliğ edilen bildirimlerle birlikte hazırlayın. Olayları tarih sırasına göre kısaca anlatmanız ve ulaşmak istediğiniz sonucu açıklamanız incelemeyi kolaylaştırır. Devam eden bir yargılama veya yaklaşan bir süre varsa ilk mesajınızda belirtin.

5. Avukatıma verdiğim bilgi ve belgeler gizli kalır mı?

Meslek sırrının korunması, avukat-müvekkil ilişkisinin temel yükümlülüklerindendir. İlk iletişimde konuya dair kısa bir açıklama ve tarafların isimleri, olası çıkar çatışmalarının kontrol edilmesine yardımcı olur. Ayrıntılı dosyaların ve kişisel belgelerin gönderilmesi için uygun iletişim yöntemi kararlaştırılır.

6. Devam eden bir davada ikinci görüş alabilir veya avukatımı değiştirebilir miyim?

Davanız hakkında başka bir hukuki görüş alabilirsiniz. Mevcut temsilin sona erdirilmesi, yeni avukat atanması ve gerekli bildirimler meslek kuralları ve usul hükümlerine göre ele alınır. Bu geçiş sırasında duruşmalar ve usul süreleri de takip edilmelidir.

İlgili kaynaklar: K1

02 Yurt dışından hukuki işler yürütme

7. Başka bir ülkede yaşarken KKTC’deki bir avukatla çalışabilir miyim?

İlk danışma ve belge incelemesi uzaktan yapılabilir. Türkiye’de veya başka bir ülkede yaşamanız, Kuzey Kıbrıs’taki taşınmaz, miras, şirket ya da mahkeme işi hakkında danışmanlık almanıza engel değildir. Vekâletname gerekip gerekmediği ve sonraki adımlar, ilgili işleme göre belirlenir.

8. Avukatıma verdiğim vekâletname her türlü banka, taşınmaz ve şirket işlemini kapsar mı?

Vekâletnamede tanınan yetkiler, işlemi yürüten kurumun şekil ve içerik bakımından aradığı şartlarla birlikte değerlendirilir. Genel bir vekâletnamenin her özel işlemi kapsadığı veya her kurumun uzaktan işlem kabul ettiği varsayılmamalıdır.

9. Vekâletname verirsem Kuzey Kıbrıs’a hiç seyahat etmem gerekmez mi?

Vekâletname birçok adımın temsilci tarafından yürütülmesini sağlayabilir; ancak her aşamanın uzaktan tamamlanabileceği anlamına gelmez. Mahkeme, banka veya işlemi kabul eden makam şahsen katılım ya da ek kimlik kontrolü isteyebilir. Seyahat planı yapılmadan önce ilgili işin şartları kontrol edilmelidir.

10. Yurt dışında düzenlenen belgeler için apostil yeterli midir?

Gerekli tasdik, belgenin düzenlendiği ülkeye, belgeyi kabul edecek kuruma ve işlem türüne göre değişebilir. Apostil, konsolosluk tasdiki, diğer onaylar ve tercüme şartları, belge alınmadan önce ilgili işlem özelinde kontrol edilmelidir.

11. Başka bir dildeki sözleşme ve resmî belgeler KKTC’de kullanılabilir mi?

Kabul edilen dil ve yeminli tercüme ya da tasdik gerekip gerekmediği, belgeyi alacak kuruma bağlıdır. Pasaportlar, evlilik veya ölüm belgeleri, mahkeme kararları ve şirket belgeleri için farklı şartlar uygulanabilir. Belgenin tercümesi ile hukuken kabul edilmesi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

12. Türkiye’den veya başka bir ülkeden alınan mahkeme kararı KKTC’de nasıl geçerli hâle gelir?

KKTC’de tanıma, tenfiz veya başka bir usulün nasıl izleneceği; kararın türü, verildiği ülke, kesinleşme durumu, belgelerin tebliği ve ilgili kurallar incelenerek belirlenir. Her yabancı kararın aynı usule ve aynı belgelere tabi olduğu varsayılmamalıdır.

13. Türkiye’de veya başka bir ülkede yaşıyorum. KKTC’deki uyuşmazlığım için nerede dava açmalıyım?

Tarafların bulunduğu yer, işlemin yapıldığı yer, uyuşmazlığın konusu ve sözleşmedeki yetki hükümleri birlikte değerlendirilir. KKTC ile bağlantılı bir konu incelenirken başka bir ülke hukukuna göre temsil veya o ülkede yetkili bir avukatın yardımı gerekip gerekmediği ayrıca ele alınır.

03 Taşınmaz alım satımı ve koçan

14. KKTC’de taşınmaz alırken avukat hangi kontrolleri yapar?

Taşınmazın hukuki incelemesi; satıcının yetkisini, mülkiyet kayıtlarını, taşınmaz üzerindeki kısıtlamaları, sözleşme hükümlerini ve devir koşullarını kapsar. Alıcının durumuna göre taşınmaz edinme izni ve resmî başvurular da değerlendirilir. İncelemenin kimin menfaatine yapıldığı ve olası çıkar çatışmaları başlangıçta açıklığa kavuşturulmalıdır.

15. Koçan kayıtları ve taşınmaz üzerindeki kısıtlamalar nasıl kontrol edilir?

İlgili kayıtların incelenmesi için yerel adıyla koçan, parsel bilgileri ve gerekli yetki kullanılır. Satış yetkisi, kayıtlı haklar ve devri etkileyebilecek hususlar birlikte değerlendirilir. İlan, broşür veya yalnızca satıcının verdiği bir belge, güncel kayıtların kontrolünün yerini tutmaz.

16. Türk koçanı, eşdeğer koçan ve tahsis koçanı arasındaki fark neden önemlidir?

Bu terimler farklı mülkiyet geçmişlerine ve edinim dayanaklarına işaret eder. Değerlendirme yalnızca koçan türüne bağlı değildir; kayıtlar, önceki işlemler, konum ve ilgili hak iddiaları da incelenir. Koçanın türü tek başına işlemin tüm hukuki sonuçlarını açıklamaz.

17. Yabancı uyruklular Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz alabilir mi?

Taşınmaz edinimi; alıcıya uygulanan kurallar, edinim sınırları, taşınmazın özellikleri ve gerekli izinler dikkate alınarak değerlendirilir. Satış sözleşmesini imzalamak ve Tapu Dairesi’nde kaydettirmek, izin şartlarının kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Başvuru tarihinde yürürlükte olan koşullar ile alıcının hâlihazırda sahip olduğu taşınmazlar birlikte dikkate alınmalıdır.

18. Bakanlar Kurulu taşınmaz alım izni, ikamet izniyle aynı mıdır?

Hayır. Taşınmaz alım izni, taşınmaz edinimiyle ilgilidir. İkamet izni ise kişinin ülkedeki ikamet statüsünü düzenler. Bu başvurulardan birinin yapılması veya tamamlanması, diğerinin şartlarının da yerine getirildiği anlamına gelmez.

19. Satış sözleşmesinin Tapu Dairesi’nde kaydı mülkiyeti devreder mi?

Hayır. Satış sözleşmesinin kaydı, sözleşmeden doğan haklar bakımından önem taşır; koçanın alıcı adına devri ayrı bir işlemdir. Alım izni, kayıtlı yükümlülükler ve diğer devir şartları ayrıca takip edilmelidir. Sözleşmenin kaydedilmesi, her hukuki veya ticari riskin ortadan kalktığı anlamına gelmez.

20. İnşaat hâlindeki bir konutu alırken sözleşmede neler bulunmalıdır?

Bağımsız bölüm, proje ve teknik özellikler, ödeme planı, teslim koşulları ve koçan devriyle ilgili yükümlülükler açıkça tanımlanmalıdır. Gecikme, eksik iş, ek masraflar, sözleşmeden dönme ve uyuşmazlık hükümleri de incelenmelidir. Satış görüşmelerinde verilen önemli taahhütlerin sözleşmeye eklenip eklenmediği kontrol edilmelidir.

21. KKTC’de taşınmaz alım veya satımında hangi vergi ve harçlar doğabilir?

İşleme bağlı olarak damga vergisi, sözleşme kayıt ve tapu harçları, KDV, stopaj ve izin başvuru ücretleri gündeme gelebilir. Her birinin doğup doğmadığı, hesaplama matrahı, ödeme tarihi ve yükümlüsü ayrı ayrı belirlenmelidir. Masrafların taraflar arasında sözleşmeyle paylaştırılması, vergi dairesine karşı kanuni yükümlülüğü kendiliğinden değiştirmez.

22. Koçan adıma geçmeden önce satın aldığım konutu satabilir miyim?

Koçan henüz devredilmemişse mevcut sözleşmeden doğan hakların devredilmesi için kullanılabilecek yöntemler incelenmelidir. İlk sözleşme, tapu kaydı, ödeme durumu, izinler ve kayıtlı mal sahibinin ya da müteahhidin katılımı önem taşıyabilir. Yeni bir satış taahhüdü verilmeden önce gerekli onaylar, devir belgeleri ve sözleşmesel ücretler belirlenmelidir.

23. Bedelin tamamını ödedim ancak koçan devredilmiyor. Ne yapabilirim?

Öncelikle gecikmenin nedeni belirlenmelidir: sözleşmesel bir yükümlülük, izin, parselasyon, eksik belge veya başka bir hukuki engel söz konusu olabilir. Sözleşme ve ödeme kayıtları; ifa talebi, resmî ihtar, uygun mahkeme başvurusu ve zarar talebinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Konutun teslimi ile mülkiyetin devri ayrı konulardır.

24. Taşınmaz Mal Komisyonu hangi taşınmaz taleplerini değerlendirir?

Taşınmaz Mal Komisyonu, kuruluş kanununun kapsamı içinde iade, takas ve tazminat başvurularını değerlendirir. Başvuruya uygunluk; taşınmazın mülkiyet geçmişi, hak sahipliği ve ilgili usul koşullarına göre belirlenir. Başvuru düşünen kişiler mevcut kayıtları ve başvuru tarihinde geçerli koşulları kontrol etmelidir.

İlgili kaynaklar: K11 K16

04 İnşaat, arazi ve ortak mülkiyet uyuşmazlıkları

25. Müteahhit dairemi zamanında teslim etmedi. Hangi haklarım olabilir?

Teslim tarihi, uzatmalar, gecikme hükümleri ve taraflar arasındaki yazışmalar birlikte değerlendirilir. Koşullara göre teslim talep etmek, gecikmeden doğan zararı istemek, sözleşmeyi sona erdirmek veya bedel iadesi talep etmek mümkün olabilir. İhtar göndermeden, taksitleri durdurmadan veya yeni bir sözleşme imzalamadan önce sözleşmenin tamamı incelenmelidir.

26. Konut ayıplı veya tamamlanmamış teslim edilirse ne yapmalıyım?

Ayıpları ve eksik işleri tarihli fotoğraflar, teslim tutanağı, yazışmalar ve gerektiğinde teknik raporla belgeleyin. Sözleşmedeki teknik özellikler mevcut durumla karşılaştırılarak tamirat, bedel indirimi veya tazminat talebinin kapsamı belirlenir. Teslim veya ibra belgesi imzalamak, ileri sürebileceğiniz talepleri etkileyebilir.

27. Arsa sahibinin bağımsız bölüm aldığı veya arsa hissesi devrettiği inşaat sözleşmesinde neler önemlidir?

Arsa sahibine ve müteahhide bırakılacak bölümler, hisse devirlerinin zamanı, izinler, finansman, teminat ve teslim koşulları açıkça düzenlenmelidir. Bağımsız bölüm tahsisleri ile projede değişiklik yapılması veya projenin tamamlanmaması hâlinde uygulanacak hükümler de belirlenmelidir. Birden fazla malik varsa temsil ve onay yetkileri ayrıca incelenmelidir.

28. Arazi hissesi almadan veya araziyi bölmeden önce hangi kontroller gerekir?

Hisse satın almak, arazinin belirli bir bölümünün münhasır mülkiyetini sağlamayabilir. Koçan kaydı, ortaklar arasındaki düzenlemeler, imar koşulları, yol erişimi ve ifraz ya da parsel oluşturma olanağı birlikte değerlendirilmelidir. Kullanım veya tahsis konusundaki bir anlaşma, resmî olarak ayrı parsel oluşturulmasıyla aynı sonucu doğurmaz.

29. Ortak mülkiyette paylaşım, sınır veya geçit hakkı sorunları için ne yapılabilir?

Mülkiyet hisseleri, planlar, fiilî kullanım, kayıtlı haklar ve taraflar arasındaki anlaşmalar başlangıç noktasıdır. Uyuşmazlığa bağlı olarak uzlaşmalı paylaşım, ilgili makama başvuru veya mahkeme süreci değerlendirilebilir. Ortaklığın giderilmesi, sınırın belirlenmesi ve geçit hakkı kurulması birbirinden farklı taleplerdir.

05 Kiracılık, tahliye, tereke yönetimi ve komşuluk

30. KKTC’de konut veya iş yeri kira sözleşmesinde neler açıkça belirtilmelidir?

Kira bedeli ve ödeme düzeni, süre, kullanım amacı, depozito, bakım ve onarım, ortak giderler ve teslim koşulları açıkça yazılmalıdır. Kira artışı, yenileme ve fesih hükümleri uygulanacak hukukla birlikte değerlendirilir. Eşyalı kiralamalarda demirbaş listesi ve başlangıç durumunun kayıt altına alınması uyuşmazlıkları önlemeye yardımcı olur.

31. Kiracım kira ödemiyor veya taşınmazdan çıkmıyor. Nasıl ilerlemeliyim?

Uygun ihtar ve tahliye usulü, kira sözleşmesi, ödeme kayıtları ve kira ilişkisinin hukuki niteliği incelenerek belirlenir. Kira borçları ile taşınmazın boşaltılması ayrı talepler olabilir. Kilit değiştirmek veya hizmetleri kesmek gibi adımlar atmadan önce hukuka uygun yol değerlendirilmelidir.

32. Ev sahibim hemen çıkmamı istiyor. Taşınmazı boşaltmak zorunda mıyım?

Sözlü bir talep tek başına derhâl taşınmazı boşaltma yükümlülüğü doğurmayabilir. Sözleşme, uygulanabilir kira kuralları, ihtarın içeriği ve gösterilen neden incelenmelidir. Mahkeme evrakı veya yazılı bildirim alırsanız belgeyi ve tebliğ tarihini kaydedin.

33. Ev sahibim depozitomu iade etmiyor. Hangi belgeler önemlidir?

Kira sözleşmesi, depozito ödeme belgesi, giriş ve çıkış kayıtları, fotoğraflar, faturalar ve yazışmalar uyuşmazlığın değerlendirilmesine yardımcı olur. Kesinti gerekçesi ve iade talebinin kapsamı sözleşmeye ve taşınmazın fiilî teslim durumuna göre ele alınır.

34. Kira artışı veya yenileme koşullarında anlaşamazsak ne olur?

Artış ve yenileme talepleri sözleşmeye ve taşınmaz ile kira ilişkisine uygulanacak kurallara göre değerlendirilir. İnternette bulunan tek bir oran KKTC’deki her kira ilişkisine uygulanmamalıdır. Seçenekler mevcut sözleşme, önceki ödemeler ve gönderilen bildirimler esas alınarak belirlenir.

35. Ortak gider, ortak alan, gürültü veya komşu taşınmazdan kaynaklanan zarar konusunda ne yapılabilir?

Yönetim belgeleri, ortak alanlardaki haklar, gider kararları ve olayın kanıtları birlikte incelenir. Su sızıntısı, izinsiz kullanım, gürültü veya zarar bakımından teknik bulgular ve makam kayıtları önemli olabilir. Talep, sorumlu kişinin kim olduğuna ve ihlalin niteliğine bağlıdır.

06 Sözleşmeler, borçlar ve sulh anlaşmaları

36. KKTC’de sözleşme imzalamadan önce neden avukata inceletmeliyim?

Sözleşme incelemesi; ödeme, teslim, sorumluluk, fesih, cezai şart ve uyuşmazlık hükümlerini birlikte ele alır. İmzadan önce yalnızca başlığa veya satış sırasında yapılan açıklamalara güvenmek yerine kendi yükümlülüklerinizi ve diğer tarafın taahhütlerini netleştirmelisiniz.

37. Sözleşmeyi imzaladıktan sonra aleyhime hükümler fark ettim. Ne yapabilirim?

İmza, her hükmün her koşulda aynı sonucu doğuracağı anlamına gelmez. Sözleşmenin tamamı, tarafların davranışları ve uygulanacak hukuk incelenmelidir. Mevcut haklar, olası değişiklikler ve fesih ya da dava seçenekleri sonrasında değerlendirilir.

38. WhatsApp mesajları, e-postalar veya sözlü anlaşmalar KKTC’de delil olabilir mi?

Yazışmaların ve diğer kayıtların delil değeri, içeriklerine, nasıl elde edildiklerine ve işlem için aranan şekil şartlarına bağlıdır. Mesajların tamamını, tarihleri, ekleri ve ödeme kayıtlarını saklayın. Tek bir ekran görüntüsünün imzalı sözleşmenin yerine geçtiğini varsaymayın.

39. Karşı taraf sözleşmeyi ihlal ederse önce resmî ihtar göndermeli miyim?

İhtar gerekip gerekmediği ve hangi taleplerin ileri sürüleceği sözleşmeye ve uyuşmazlığa bağlıdır. İhtarın içeriği ve gönderilme yöntemi, daha sonra yapılacak fesih, borç veya tazminat talebini etkileyebileceğinden hukuki değerlendirme faydalıdır.

40. Taksitli ödeme veya uyuşmazlığın sulhen çözümü için anlaşma yapılabilir mi?

Ödeme takvimi, teminat, gecikmenin sonuçları ve vazgeçilen talepler açıkça yazılabilir. Özellikle ibra veya haktan feragat içeren bir belgeyi imzalamadan önce, ödeme yapılmaması hâlinde haklarınızın nasıl korunacağını değerlendirin.

41. KKTC’de distribütörlük, bayilik, franchise veya acentelik sözleşmesinde neler dikkate alınmalıdır?

Bölge ve müşteri kapsamı, münhasırlık, komisyon, marka kullanımı, satış hedefleri ve fesih sonuçları açıkça belirlenmelidir. Yurt dışındaki bir şirketle çalışırken uygulanacak hukuk ve uyuşmazlıkların çözüleceği yer ayrıca incelenmelidir.

42. Türkçe ve İngilizce düzenlenen sözleşmede hangi metin geçerlidir?

Dil metinleri arasında farklılık bulunması hâlinde bunun nasıl çözüleceği sözleşmede açıkça belirtilmelidir. Tercüme, yalnızca kelimeleri değil hukuki anlamı da korumalı; geçerli dil hükmü uyuşmazlık çözüm maddesiyle tutarlı olmalıdır.

07 Şirket kuruluşu, ortaklar ve ticaret

43. KKTC’de şirket kurmak isteyen yerli veya yabancı girişimci nereden başlamalıdır?

Önce faaliyet konusu, ortaklık yapısı, sermaye, yönetim ve iş yeri gereksinimleri belirlenir. Kuruluş belgeleri buna göre hazırlanır; yabancı ortaklık veya faaliyetin niteliği ek şartlar doğurabilir. Şirketi kurmak ile ticaret için gereken tüm izinleri tamamlamak ayrı aşamalardır.

44. Limited şirket, yabancı şirket şubesi, serbest liman şirketi ve uluslararası ticaret şirketi aynı yapı mıdır?

Hayır. Kuruluş, izin, faaliyet ve vergi yükümlülükleri farklı olabilir. Uygun yapı; işin nerede yürütüleceğine, müşterilere, ortaklara ve yerel işlemlere göre belirlenir. “Serbest bölge” veya “uluslararası iş” ifadesi sınırsız faaliyet ya da her işlem için vergi muafiyeti anlamına gelmez.

45. Şirket kurarken ortaklar sözleşmesi de hazırlamalı mıyım?

Sermaye katkıları, yönetim yetkileri, kâr dağıtımı, hisse devirleri ve ayrılma koşullarını baştan kararlaştırmak belirsizliği azaltır. Şirketin kuruluş belgeleri ile ortaklar arasındaki özel düzenlemeler birlikte ele alınmalıdır.

46. Mevcut bir şirketi veya işletmeyi devralmadan önce neler incelenmelidir?

Hukuki inceleme; şirket kayıtları, ortaklık, borçlar, davalar, çalışan yükümlülükleri, lisanslar ve önemli sözleşmeleri kapsayabilir. Hisse almak ile yalnızca belirli işletme varlıklarını almak farklı sonuçlar doğurabilir; işlem yapısı önceden belirlenmelidir.

47. Hisselerimi devretmek veya şirketten ayrılmak için ne yapmalıyım?

Şirket ana sözleşmesi, varsa ortaklar sözleşmesi ve hisse devri kısıtlamaları incelenmelidir. Kişisel garantiler, geçmiş yükümlülükler, yönetim görevleri ve sicil güncellemeleri de satış bedeli kadar önemlidir.

48. Ortaklar arasındaki anlaşmazlık yönetimde kilitlenmeye yol açarsa ne yapılabilir?

Karar yetkileri, şirket kayıtları ve ortaklar arasındaki anlaşmalar incelenerek müzakere, hisse devri veya uygun hukuki yollar değerlendirilir. Şirket hesaplarına erişim, varlık devri veya kayıtların değiştirilmesine ilişkin acil riskler ilk değerlendirmede belirtilmelidir.

49. Şirket borçlarından ortaklar veya direktörler şahsen sorumlu olabilir mi?

Bu; şirket türüne, kişinin görevine, verdiği garanti veya taahhütlere ve somut işleme bağlıdır. Şirket adına hareket etmenin kişisel sorumluluğu her durumda ortadan kaldırdığı varsayılmamalıdır.

50. Faaliyeti olmayan şirketimi kapatmak için ne gerekir?

Faaliyeti durdurmak ile şirketi hukuken sona erdirmek farklıdır. Uygun tasfiye veya fesih süreci; şirket kayıtları, borç ve alacaklar, çalışanlar ve devam eden sözleşmeler incelenerek belirlenir.

51. Şirketim sürekli hukuki danışmanlık alabilir mi?

Sürekli danışmanlık sözleşmeleri, alacakları, çalışan ilişkilerini, şirket kararlarını ve uyuşmazlıkların erken değerlendirilmesini kapsayabilir. İncelenecek işler, temsil yetkisi, iletişim ve raporlama kapsamı başlangıçta yazılı olarak kararlaştırılır. Uygun olduğunda hukuki işler muhasebe ve diğer profesyonel hizmetlerle koordine edilir.

Kuzey Kıbrıs’ta serbest bölge şirketi ve offshore şirket

08 Göçmenlik, ikamet, çalışma izinleri ve vatandaşlık

52. KKTC’de ikamet iznine ihtiyacım olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

Uyruğunuz, girişte verilen kalış süresi, mevcut izinler ve muafiyetler birlikte değerlendirilerek ikamet izni veya başka bir yasal statü gerekip gerekmediği belirlenir. Önceki ziyaretlerdeki koşulların yeni girişte de aynı olacağı varsayılmamalıdır.

53. İkamet başvurusu için Kuzey Kıbrıs’ta ev sahibi olmam gerekir mi?

Her başvuru için ev sahibi olmak gerekmez. İkamet kategorisi, konaklama, gelir veya geçim imkânı ve aile bağları birlikte değerlendirilir. Kira sözleşmesi tek başına bütün şartların karşılandığını göstermez. Belgeler başvurulan izin türüne göre hazırlanır.

54. Taşınmaz almak kendiliğinden ikamet veya vatandaşlık sağlar mı?

Taşınmaz edinimi, ikamet ve vatandaşlık ayrı hukuki süreçlerdir. Taşınmaz sahipliğinin etkisi yürürlükteki kurallara ve kişinin statüsüne bağlıdır. Satış sözleşmesi imzalamak veya bedeli ödemek, diğer başvuruların onaylanacağı anlamına gelmez.

55. İkamet iznim varsa KKTC’de çalışabilir miyim?

İkamet ve çalışma izinleri farklıdır. Çalışmak veya iş kurmak için gereken izinler ve muafiyetler ayrıca kontrol edilir. Çalışma izni başvurusunda işveren yükümlülükleri, gerekebilecek ön izin ve kişinin mevcut statüsü değerlendirilir. Çalışma veya iş kurma izninin ikamet üzerindeki etkisi de dikkate alınır.

56. İş değiştirirsem mevcut çalışma iznimi kullanabilir miyim?

İznin işveren, iş yeri ve iş bakımından kapsamı kontrol edilmelidir. İş ilişkisinin sona ermesi veya yeni işe geçiş ek izin süreci gerektirebilir. Yeni işe başlamadan önce mevcut iznin durumu ve başvuru yolu belirlenmelidir.

57. Üniversiteye kayıtlı olmak öğrenci ikamet izni almaya yeterli midir?

Üniversite kaydı ve öğrenci ikamet izni ayrı süreçlerdir. Başvuru öğrenci belgesi, pasaport, mevcut göçmenlik kaydı ve diğer gerekli belgelerle yapılır. Eğitimin askıya alınması, üniversite değiştirme veya mezuniyet gibi gelişmelerin etkisi de takip edilmelidir.

58. Eşim veya çocuğum üzerinden ikamet başvurusu yapabilir miyim?

Aile bağı, aile üyesinin uyruğu veya izin durumu ve başvuranın koşulları birlikte değerlendirilir. Evlilik ve doğum belgeleri ile bunların kabulü ve tasdiki için gereken şartlar önem taşıyabilir. Aile bağı, her başvuruda aynı belgelerin ve usulün uygulanacağı anlamına gelmez.

59. İkamet veya başka bir göçmenlik başvurum reddedilirse ne yapmalıyım?

Ret gerekçesini, bildirim tarihini ve sunduğunuz belgeleri saklayın. Eksiklerin giderilmesi, yeni başvuru, idari itiraz veya mahkeme süreci karara göre değerlendirilir. Bu sırada yasal kalış durumunuz ve ülkeden ayrılma yükümlülüğünüz ayrıca kontrol edilmelidir.

60. Kalış sürem dolduysa, giriş yasağım varsa veya sınır dışı edilme riski taşıyorsam ne yapılabilir?

Durum pasaport giriş-çıkış kayıtları, önceki izinler, cezalar ve karar belgeleri üzerinden belirlenir. Süre aşımı, giriş yasağı ve sınır dışı kararı farklı konulardır; her birine karşı başvurulabilecek yollar ayrı değerlendirilir. Seyahat etmeden önce kararın kapsamı ve hukuki yollar netleştirilmelidir.

61. Sürekli ikamet veya KKTC vatandaşlığı için şartlar nelerdir?

Sürekli ikamet ve vatandaşlık farklı koşullara tabi ayrı statülerdir. Başvuru dayanağına göre ikamet geçmişi, aile bağları ve diğer yasal şartlar incelenir. Belirli süre ülkede yaşamak, evlenmek veya yatırım yapmak, tüm şartların sağlandığını ya da onay alınacağını tek başına göstermez.

İlgili kaynaklar: K3 K4

09 Aile, boşanma ve kişisel durum

62. KKTC’de boşanma davası nasıl değerlendirilir; eşlerin anlaşması süreci değiştirir mi?

Evlilik, ikamet, uygulanacak hukuk, mahkemenin yetkisi ve boşanma sebepleri incelenir. Eşler anlaşmışsa çocuklarla ilgili düzenlemeler ve mali sonuçlar da ele alınır. Sürecin süresi, anlaşmazlık konularına ve yargılama aşamalarına bağlıdır.

63. Velayet, çocukla kişisel ilişki ve çocuğun yurt dışına çıkarılması konusunda ne yapılabilir?

Çocuğun koşulları, mevcut bakım düzeni, mahkeme kararları ve tarafların talepleri birlikte değerlendirilir. Velayet, kişisel ilişki ve seyahat farklı düzenlemeler gerektirebilir. Çocuğun izinsiz götürüldüğü veya karara aykırı hareket edildiği iddiasında acil başvuru ihtiyacı ayrıca değerlendirilir.

64. Nafaka talep edebilir veya mevcut nafakanın değiştirilmesini ya da ödenmesini isteyebilir miyim?

Talep edilebilecek nafaka türü tarafların ihtiyaçları, gelirleri ve mevcut kararlar dikkate alınarak belirlenir. Koşulların değişmesi veya nafakanın ödenmemesi farklı başvuru ve icra yolları doğurabilir. Gelir belgeleri, giderler ve ödeme kayıtları değerlendirmeyi destekler.

65. Boşanmada konut, şirket hisseleri ve diğer malvarlığı nasıl değerlendirilir?

Malın edinim zamanı ve şekli, mülkiyet kayıtları, katkılar, borçlar ve uygulanabilir aile hukuku kuralları birlikte ele alınır. Taşınmazların yanı sıra şirket hisseleri ve diğer ekonomik haklar da önemli olabilir. Türkiye’deki mal rejimi kurallarının KKTC’de aynen uygulandığı varsayılmamalıdır.

66. Aile içi şiddet, tehdit veya takip karşısında hukuki koruma istenebilir mi?

Tehlike yakınsa öncelik güvenli bir yere ulaşmak ve polise başvurmaktır. Koşullara göre ceza şikâyeti, koruyucu mahkeme kararı ve aile hukuku başvuruları düşünülebilir. Sağlık kayıtlarını, mesajları ve önceki ihbarları saklayın; korumanın kapsamı somut tehlikeye bağlıdır.

67. Türkiye’de veya başka bir ülkede boşandım. Kararın KKTC’de kullanılması için ne gerekir?

Kararın kullanım amacı, verildiği ülke, kesinleşme durumu ve tebligat incelenir. Tanıma, tenfiz veya tescil için gereken usul ve belgeler belirlenir. Nafaka ve çocuklara ilişkin hükümler, boşanma kararından ayrıca değerlendirme gerektirebilir.

68. KKTC’de yabancı uyruklu biriyle evlenmek için hangi belgeler gerekir?

Tarafların uyruğu, medeni hâli, kimlik belgeleri ve evlenme ehliyetini gösteren kayıtlar değerlendirilir. Yabancı belgelerin geçerliliği, tercümesi ve tasdiki ilgili makamın şartlarına göre kontrol edilir. Evliliği başka bir ülkede kaydetmek ayrı bir işlem gerektirebilir.

69. Vesayet, evlat edinme, soybağı veya isim ve nüfus kayıtlarının düzeltilmesi için başvuru yapılabilir mi?

Her konu kendi şartlarına ve yetkili makama göre değerlendirilir. Yaş, uyruk, aile ilişkileri ve kayıtlar usulü etkileyebilir. Belgeler veya kararlar yurt dışında düzenlenmişse KKTC’deki hukuki etkileri de incelenmelidir.

İlgili kaynaklar: K9 K10

10 Miras, vasiyetname ve tereke işlemleri

70. Bir yakınım KKTC’de malvarlığı bırakarak vefat etti. Önce ne yapmalıyım?

Ölüm belgesini, aile ve mirasçılık bilgilerini, varsa vasiyetnameyi ve bilinen malvarlığı kayıtlarını toplayın. Ölümün ilgili sicillere kaydı ve KKTC’de tereke yönetimi için gereken yetki değerlendirilmelidir. Ölümün yurt dışında gerçekleşmesi, Kuzey Kıbrıs’taki malvarlığı için ayrıca işlem gerekmeyeceği anlamına gelmez.

71. Vefat eden kişinin KKTC’de evi, arazisi veya banka hesabı olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

Malvarlığı araştırmasının kapsamı, başvuranın hukuki sıfatına ve mevcut belgelere bağlıdır. Tapu araştırması ve banka bilgilerinin açıklanması farklı yetki ve kanıtlar gerektirebilir. Ölüm ve mirasçılık belgelerine ek olarak terekeyi yönetme yetkisi veya mahkeme belgesi istenebilir.

72. Tereke yöneticisi kimdir ve ne yapar?

Tereke yöneticisi, mahkemenin verdiği yetki kapsamında vefat eden kişinin malvarlığını yönetir. Süreç; malvarlığını belirleme, borçları ve yükümlülükleri ele alma, hesap tutma ve dağıtım yapmayı kapsayabilir. Mirasçı olmak ile terekeyi temsil etme yetkisine sahip olmak aynı değildir.

73. KKTC’de vasiyetname hazırlarken neleri dikkate almalıyım?

Malvarlığı, aile koşulları, lehtarlar ve uygulanabilir miras kuralları birlikte değerlendirilmelidir. Vasiyetnamenin şekli, imza ve tanıklık şartları, saklanması ve ilgili işlemler önemlidir. Başka ülkelerde de vasiyetname varsa bunların istemeden birbirini iptal etmesini veya çelişmesini önlemek gerekir.

74. Yabancı bir vasiyetname veya mirasçılık belgesi KKTC’de yeterli olur mu?

Belgenin türü, düzenlendiği ülke ve Kuzey Kıbrıs’taki malvarlığının niteliği incelenir. Belgenin kabulü, tasdiki ve gerekebilecek yerel mahkeme işlemleri ayrıca değerlendirilir. Yabancı mirasçılık belgesi her durumda banka hesabını kapatmak veya taşınmazı devretmek için tek başına yetki sağlamayabilir.

75. Mirasçılar anlaşamazsa veya vasiyetnamenin geçerliliğine itiraz edilirse ne yapılabilir?

Vasiyetname, mirasçıların durumu, malvarlığı ve itiraz gerekçeleri incelenir. Uyuşmazlığa göre tereke dosyasında başvuru veya ayrı hukuki talepler gerekebilir. İmza, ehliyet, baskı veya gizlenmiş malvarlığı iddiaları somut delillerle değerlendirilir.

76. Miras kalan mallar hemen dağıtılabilir mi; borç ve vergilere ne olur?

Dağıtım öncesinde terekenin malvarlığı, borçları, resmî yükümlülükleri ve işlemi yürüten kişinin yetkisi netleştirilmelidir. Taşınmaz, banka hesabı ve diğer varlıkların devri farklı belgeler gerektirebilir. Küçüklerin veya temsile ihtiyaç duyan mirasçıların hakları ayrıca gözetilmelidir.

11 Hukuk davaları, borç tahsili ve icra

77. KKTC’de hukuk davası açmadan önce neler incelenir?

Hukuki dayanak, doğru davalı, yetkili mahkeme, deliller, süreler ve amaçlanan sonuç belirlenir. Karşı tarafın olası savunması ve kararın fiilen tahsil edilebilirliği de değerlendirilir. Koşullara göre müzakere, yazılı talep veya dava uygun olabilir.

78. Mahkeme celbi veya başka mahkeme evrakı aldım. Önce ne yapmalıyım?

Belgelerin tamamını ve size ulaştıkları tarihi saklayın; zarf, ekler ve teslim bilgileri de önemlidir. Gerekli yanıt veya duruşma adımları ve süreleri belgelere ve ilgili usule göre belirlenir. Karşı tarafla müzakere etmek mahkemedeki usul yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

79. Borçlu veya müşteri ödeme yapmıyor. Alacağımı nasıl takip edebilirim?

Borcun dayanağını gösteren sözleşme, faturalar, banka kayıtları, teslim belgeleri ve yazışmaları toplayın. Vade, borçlunun kimliği ve varsa teminat incelenir. Dosyaya göre yazılı talep, ödeme anlaşması, dava ve gerektiğinde kararın icrası değerlendirilir.

80. Ödenmeyen çek veya senet için hangi işlem yapılabilir?

Belgenin aslı, düzenlenme ve ödeme tarihleri, banka kayıtları ve temel borç incelenir. Başvuru şartları ve talepler çek veya senedin niteliğine göre değişebilir. Türkiye’de uygulanan belirli bir takip usulünün KKTC’de de aynen geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

81. Davayı kazandım ancak ödeme yapılmadı. İcra nasıl değerlendirilir?

Kararın hükümleri ve icra edilebilirliği, borçlunun durumu ve kullanılabilecek icra yolları incelenir. Karar almak paranın kendiliğinden tahsil edildiği anlamına gelmez. Uygun adım, kararın gereğine ve malvarlığı hakkındaki bilgilere bağlıdır.

82. Ara emir nedir; dava sürerken malvarlığı veya haklar korunabilir mi?

Ara emir, esas uyuşmazlık karara bağlanmadan önce belirli bir durumu korumak veya davranışları sınırlamak amacıyla mahkemeden istenebilecek bir karardır. Hukuki dayanak, aciliyet, deliller ve teminat şartları değerlendirilir. Her davada aynı karar verilemez; davanın açılması işlemleri kendiliğinden durdurmaz.

83. Dava açmak veya bir karara itiraz etmek için ne kadar sürem var?

Süre; talebin türüne, ilgili kurala ve süreyi başlatan olaya bağlıdır. Tebliğ, zararın öğrenilmesi veya sözleşme tarihleri farklı sonuçlar doğurabilir. Zamanaşımı ve usul süreleri ayrı incelenmeli; her dava için aynı sürenin geçerli olduğu varsayılmamalıdır.

84. Sözleşmemde tahkim veya yabancı ülke mahkemesi şartı varsa ne olur?

Uyuşmazlık çözüm maddesi geçerlilik, kapsam ve somut talebe uygulanması bakımından incelenir. Dava yerinin yanı sıra masraflar, delillere erişim ve kararın icra edilebilirliği önem taşır.

85. Mahkeme kararına katılmıyorsam istinafa başvurabilir miyim?

Kararın türü, istinaf hakkı, hukuki sebepler ve süre incelenir. İstinafın kapsamı ile kararın bu sırada icra edilip edilemeyeceği ayrı konulardır. Başvuru, kararın tamamı ve tebliğ bilgileri üzerinden değerlendirilmelidir.

12 Ceza soruşturmaları, savunma ve mağdur hakları

86. Polis ifade vermem için çağırdı veya yakınım tutuklandı. Ne yapmalıyım?

İfadenin hangi sıfatla istendiğini, isnat edilen olayı ve soruşturma bilgilerini öğrenin. Avukatın yardım ve temsil kapsamı soruşturmanın aşamasına bağlıdır. İlk değerlendirme için ilgili polis birimi, gözaltı saati ve bilinen dosya bilgileri önemlidir.

87. KKTC’de kefaletle veya teminatla serbest bırakılma nasıl değerlendirilir?

Serbest kalma talebi; isnat, soruşturmanın aşaması ve mahkemenin incelemesi gereken koşullar çerçevesinde değerlendirilir. Teminatın türü ve kısıtlamalar davaya göre değişir. Avukat başvuruyu ve destekleyici bilgileri sunabilir; kararı ilgili mahkeme verir.

88. Uyuşturucu, hırsızlık, dolandırıcılık veya trafik suçlamalarına karşı savunma nasıl hazırlanır?

İsnadın hukuki niteliği, deliller, ifadeler ve izlenen usul incelenir. Uyuşturucu miktarı veya trafik olayının sonucu gibi tek bir unsur davanın tamamını açıklamaz. Savunma kişinin koşulları ve delillere göre hazırlanır; önceden sonuç garantisi verilemez.

89. Dolandırıldığımı düşünüyorum. Ceza şikâyeti ile paramı geri alma aynı süreç midir?

Suç iddiasının soruşturulması ile paranın tahsiline ilişkin hukuki talep ayrı süreçler olabilir. Ödeme kayıtlarını, sözleşmeyi, yazışmaları ve karşı tarafın kimlik bilgilerini saklayın. Olayın koşullarına göre ceza şikâyeti, borç veya tazminat talebi ve acil koruyucu önlemler birlikte değerlendirilir.

90. Tehdit, şantaj veya saldırıya uğradıysam hangi kayıtlar önemlidir?

Mesajları, arama bilgilerini, olayın tarih ve yerini, tanık bilgilerini ve sağlık kayıtlarını saklayın. Tehlike yakınsa güvenli yere ulaşmak ve polise haber vermek önceliklidir. Şikâyet veya koruyucu önlem gereği ve doğan zarar, olayın koşullarına göre değerlendirilir.

91. Şüpheli, sanık veya mağdur çocuk olduğunda usul farklı mıdır?

Temsil ve korunma ihtiyacı çocuğun yaşına, olayın niteliğine ve yargılamadaki rolüne göre belirlenir. Aileyle iletişim, ifadeler ve diğer adımlar çocuklara uygulanan kurallara tabidir. Çocuğa ilişkin bilgi ve kayıtlar paylaşılırken mahremiyet özellikle korunmalıdır.

13 Çalışanlar, işverenler ve iş hukuku

92. KKTC’de ödenmeyen maaş veya fazla mesai için hangi belgeleri hazırlamalıyım?

İş sözleşmesi, maaş bordroları, banka kayıtları, çalışma süresi kayıtları ve işverenle yazışmalar faydalıdır. Talep edilebilecek tutarlar ve uygun usul, fiilî çalışma düzeni ile mevcut belgelere göre değerlendirilir.

93. İşten ayrılırken istifa, sulh veya ibra belgesi imzalamam istendi. Neleri kontrol etmeliyim?

Belgenin hangi tutarları kapsadığı, ödemenin yapılıp yapılmadığı ve hangi taleplerden vazgeçildiği açık olmalıdır. Başlığı ne olursa olsun, içeriğini ve mali sonuçlarını anlamadan imzalamak haklarınızı sonradan ortaya koymanızı güçleştirebilir.

94. KKTC’de çalışanı işten çıkarmadan önce işveren neleri dikkate almalıdır?

Fesih nedeni, iş sözleşmesi, ihbar ve ödeme yükümlülükleri ile mevcut kayıtlar birlikte incelenmelidir. İşlem yapmadan önce fesih yazısını ve hesaplamaları hazırlamak uyuşmazlık riskini değerlendirmeye yardımcı olur.

95. KKTC’de iş kazası geçirdim. Tazminat talebim nasıl değerlendirilir?

Kazanın koşulları, iş ilişkisi, sağlık kayıtları, bildirimler, sigorta ve doğan zarar birlikte incelenir. Tedavi kayıtlarını, tanık bilgilerini ve kaza tarihindeki çalışma kayıtlarını saklamak önemlidir.

96. Sosyal sigorta veya İhtiyat Sandığı primlerim eksikse ne yapmalıyım?

Çalışma dönemi ve statünüze uygulanan sistem; bordrolar, işveren prim kayıtları ve kişisel hesap bilgileri karşılaştırılarak belirlenir. Bildirim eksik veya yanlış görünüyorsa ilgili makama başvuru ve işverene karşı talepler değerlendirilir. Yabancı çalışanlarda çalışma izni durumu ve sisteme tabi olup olmadığı da kontrol edilir.

97. İş yerindeki baskı, ayrımcılık veya taciz konusunda hukuki yardım alabilir miyim?

Tarihleri, ilgili yazışmaları, tanıkları ve kurum içi şikâyetleri düzenli kaydetmek incelemeye yardımcı olur. İddialara göre iş hukuku, tazminat, idari veya ceza hukuku yolları değerlendirilir.

14 İdari kararlar, imar, ruhsat ve vergi uyuşmazlıkları

98. KKTC’de bir kamu makamı başvurumu reddederse önce ne yapmalıyım?

Ret kararının tamamını, size bildirildiği tarihi ve başvuru dosyanızı saklayın. İdari veya yargısal başvuru yolları ile süreler karara bağlıdır. Makama yeniden başvurmanın mahkemeye başvuru süresini mutlaka durduracağı varsayılmamalıdır.

99. İmar, inşaat izni veya işletme ruhsatı konusunda hukuki yardım alabilir miyim?

Başvuru belgeleri, ilgili plan ve izinler, makam kararları ve taşınmazın hukuki durumu birlikte değerlendirilebilir. Teknik inceleme gerekiyorsa ilgili uzmanların bulguları uygun başvuru veya uyuşmazlık yolunun belirlenmesine yardımcı olur.

100. KKTC’de kamu ihalesi kararına veya ihaleden dışlanmaya nasıl itiraz edilebilir?

Başvuru yollarını belirlemek için ihale belgeleri, değerlendirme gerekçeleri, karar ve bildirim tarihleri incelenir. Süre ve usuller ihale türüne göre değişebilir; belgeler gecikmeden gözden geçirilmelidir.

101. Vergi tarhiyatına veya cezaya itiraz için hangi bilgiler gerekir?

Tarhiyat veya ceza bildirimi, tebliğ tarihi, ilgili sözleşmeler ve muhasebe kayıtları incelemenin temelini oluşturur. Gerektiğinde itirazın hukuki dayanakları ve mali hesaplamaları muhasebeci veya vergi uzmanıyla birlikte değerlendirilir.

102. Taşınmaz vergisi indirimi veya geçici düzenleme nasıl değerlendirilmelidir?

Düzenlemenin geçerlilik dönemi, kapsamı, kişinin durumu ve işlem tarihleri resmî metne göre kontrol edilmelidir. İndirim şartları ile kayıt, başvuru ve ödeme aşamaları birlikte değerlendirilir. Eski bir duyurudaki oran veya tarih yeni işleme doğrudan uygulanmamalıdır.

103. Kamulaştırma, belediye kararı veya çevresel tedbire itiraz edilebilir mi?

Sorumlu makam, kararın dayanağı, bildirim tarihi ve kişinin kararla bağlantısı incelenir. Uyuşmazlığın niteliği iptal, tazminat veya başka bir yolun mümkün olup olmadığını belirler. İdari tedbir ile özel kişiler arasındaki zarar talebi farklı hukuki yollar gerektirebilir.

15 Tüketici, sigorta, bankacılık ve tazminat uyuşmazlıkları

104. KKTC’de aldığım mal veya hizmet ayıplıysa ne yapabilirim?

Uygun talebi belirlemek için faturalar, sipariş, garanti belgeleri, teslim kayıtları ve satıcıyla yazışmalar incelenir. Onarım, değişim, bedel iadesi veya tazminat imkânı işlemin niteliğine ve koşullarına bağlıdır.

105. Kapora veya avans ödedim ancak işlem gerçekleşmedi. İade isteyebilir miyim?

Ödemenin amacı, sözleşme hükümleri, işlemin tamamlanmama nedeni ve tarafların davranışları birlikte değerlendirilir. Ödemeye “kapora” denmesi, her zaman iade edileceği veya mutlaka yanacağı anlamına gelmez.

106. Araç alımı, kiralaması veya tamiriyle ilgili uyuşmazlığım var. Ne yapmalıyım?

Satış veya kira sözleşmesini, ekspertiz ve servis kayıtlarını, teslim belgelerini ve ödeme kanıtlarını saklayın. Bu belgeler araç ayıbı, hasar sorumluluğu veya yapılan kesintilerle ilgili talepleri belirlemeye yardımcı olur.

107. Sigortacı talebimi reddetti veya yetersiz ödeme teklif etti. İtiraz edebilir miyim?

Poliçe, teminat kapsamı, istisnalar, hasar dosyası ve ret gerekçeleri birlikte incelenir. Ret veya eksik ödemeye itiraz ederken zararın hesabını destekleyen belgeler ve gerektiğinde uzman değerlendirmesi önemlidir.

108. Trafik kazasında yaralandım veya aracım hasar gördü. Tazminat nasıl değerlendirilir?

Kazanın koşulları, sorumluluk, sigorta teminatı, sağlık kayıtları ve mali kayıplar birlikte incelenir. Polis kayıtları, fotoğraflar, onarım belgeleri ve gelir kaybı kanıtları önemlidir. Sigorta ödemesi veya sulh anlaşması kabul edilmeden önce hangi zararları kapsadığı netleştirilmelidir.

109. Tıbbi tedavi veya başka bir profesyonel hizmet nedeniyle zarar gördüğümü düşünüyorsam ne yapmalıyım?

Hizmet kayıtları, tıbbi belgeler, yapılan açıklamalar ve ortaya çıkan zarar değerlendirilir. Hukuki sorumluluğun araştırılması ilgili alanda uzman görüşü gerektirebilir. Olumsuz bir sonuç tek başına kusur bulunduğunu göstermez.

110. Banka hesabı, kredi, garanti veya izinsiz işlem uyuşmazlığında ne yapmalıyım?

Banka sözleşmeleri, hesap hareketleri, ödeme kayıtları ve bankaya yapılan bildirimler birlikte incelenir. Uyuşmazlık; borç bakiyesi, garantinin kapsamı, işlem yetkisi veya zarar talebiyle ilgili olabilir. Bilginiz dışında bir işlem fark ederseniz bankaya gecikmeden bildirin ve ihbar kayıtlarını saklayın.

16 Teknoloji, kişisel veriler, markalar ve fikrî mülkiyet

111. Şirket unvanını tescil ettirmek markamı korumaya yeter mi?

Ticaret unvanı, alan adı ve marka farklı hukuki konulardır; korumaları ayrı ayrı değerlendirilmelidir. KKTC’de marka araştırması ve başvurusu planlanırken işaretin niteliği, kullanım amacı ve mevcut tesciller incelenir.

112. Fotoğrafım, tasarımım, yazılımım veya mimari projem izinsiz kullanılırsa ne yapabilirim?

Eserin niteliği, hak sahipliği, lisans veya hizmet sözleşmesi ve kullanım biçimi incelenir. İzinsiz kullanımı tarihlendiren kanıtlarla birlikte özgün dosyaları ve üretim kayıtlarını saklamak talebin değerlendirilmesine yardımcı olur.

113. İnternette hakkımda hakaret içeren içerik, sahte hesap veya itibarımı zedeleyen paylaşım varsa ne yapılabilir?

İçerik bağlantısını, hesap bilgilerini, tarihleri ve ilgili kayıtları saklayıp hukuki değerlendirme alın. Platforma bildirim, uygun mahkeme veya kolluk başvuruları ve zarar talebi içeriğin niteliğine göre belirlenir. İçeriğin kaldırılması önceden garanti edilemez.

114. KKTC’de müşteri veya çalışan verisi toplayan işletmeler neleri incelemelidir?

Hangi kişisel verilerin, hangi amaçla toplandığı; kişilere nasıl bilgi verildiği; kayıtların nerede tutulduğu ve kimlerle paylaşıldığı belirlenmelidir. Saklama süresi, erişim ve yurt dışına aktarım, KKTC’nin kişisel verileri koruma kurallarına göre değerlendirilir.

115. KKTC’deki internet sitem veya çevrimiçi satış işletmem için hangi sözleşmeler gerekir?

İş modeline göre hizmet veya satış koşulları, ödeme ve iade hükümleri, gizlilik bildirimleri ve tedarikçi sözleşmeleri incelenebilir. Başka bir ülkedeki internet sitesinden alınan metinlerin işletmenize veya işlemlere uygulanacak hukuka uygun olduğu varsayılmamalıdır.

116. Yurt dışında tescil edilmiş patent veya marka KKTC’de kendiliğinden korunur mu?

Korumanın kapsamı hakkın türüne ve ilgili tescil sistemine bağlıdır. Patent, marka, ticaret unvanı ve telif hakkı aynı koşullara tabi değildir; yabancı tescilin etkisi ayrıca incelenmelidir. Başvuru öncesinde tescil edilebilirlik, hak sahipliği, süreler ve belge şartları belirlenmelidir.

İlgili kaynaklar: K6 K8

17 Üniversite öğrencileri ve eğitim uyuşmazlıkları

117. KKTC’de üniversite ücretinin iadesi veya kaydın iptali konusunda uyuşmazlığım var. Ne yapmalıyım?

Kayıt koşulları, ödeme belgeleri, burs veya indirim taahhütleri ve üniversiteyle yazışmalar birlikte incelenir. İade veya başka bir talebin dayanağı, kabul edilen şartlara ve işlemin ya da iptalin özel nedenine bağlıdır.

118. Üniversitenin disiplin cezasına veya öğrenci statümle ilgili olumsuz kararına itiraz edebilir miyim?

Karar, bildirim tarihi, üniversitenin ilgili kuralları ve savunma sürecine ilişkin belgeler incelenmelidir. Başvuru yolu ve süre, karar ile kurumun hukuki statüsüne bağlıdır.

119. Diplomam, transkriptim veya başka öğrenci belgelerim verilmiyorsa ne yapabilirim?

Üniversitenin açıkladığı gerekçe, öğrenci ve mezuniyet kayıtları, ödeme durumu ve önceki talepler birlikte değerlendirilir. Belgeyi alma, kaydı düzeltme veya karara itiraz seçenekleri üniversitenin hukuki statüsü ve uygulanabilir kurallara göre incelenir. Yazılı talepleri ve yanıtları saklayın.

18 Diğer kuruluşlar ve özel düzenlemeye tabi faaliyetler

120. Dernek, vakıf veya başka bir kuruluş kurarken hangi hukuki konular incelenmelidir?

Amaç, kurucuların durumu, yönetim, malvarlığı, temsil ve denetim ihtiyaçları değerlendirilir. Her yapı aynı kuruluş ve tescil usulüne tabi değildir. Tüzük veya kuruluş belgeleri hazırlanırken faaliyet kapsamı ve yetkili makamın şartları birlikte ele alınır.

121. Deniz taşımacılığı, liman, yük veya gümrük uyuşmazlığında nereden başlamalıyım?

Taşıma ve teslim belgelerini, sözleşmeleri, sigortayı, yük veya gemi/araç bilgilerini ve olay yerini belirleyin. Uluslararası unsurlara göre yetkili makam, uygulanacak hukuk ve süreler değişebilir. Teknik uzmanlık veya yabancı hukuk değerlendirmesi gerekip gerekmediği ayrıca belirlenir.

122. Şirket kurmak turizm, finans, enerji, bahis veya dijital varlık faaliyetleri için yeterli midir?

Özel düzenlemeye tabi faaliyette öncelikle iş modelinin hukuken mümkün olup olmadığı ve hangi izinleri gerektirdiği incelenmelidir. Şirket kuruluşu, faaliyetin yürütülebileceği veya lisans alınacağı anlamına gelmez. Faaliyet ve temsil kapsamı, gerekli uzmanlık ve yetkili makamın koşulları ayrıca belirlenmelidir.

Uluslararası müvekkiller için seçilmiş sorular

LEGA LAW & CONSULTING, Girne ve İskele’deki ofisleriyle Kuzey Kıbrıs hukukuna tabi konularda danışmanlık ve temsil hizmeti sunar. Bu sorular, Kuzey Kıbrıs’ta hukuki işi bulunan kişi, işletme ve yurt dışında yaşayanların sık karşılaştığı konuları ele alır.

Aşağıdaki bilgiler geneldir. Uygulanacak kurallar, belgeler ve adımlar her konunun koşullarına bağlıdır.

1. Yurt dışında yaşarken Kuzey Kıbrıs’ta bir avukata vekâlet verebilir miyim?

İlk danışma ve belge incelemesi uzaktan yapılabilir. Vekâletnameyle yürütülebilecek işlemler ve şahsen katılım şartları konuya göre değişir. Kuzey Kıbrıs dışında yaşamak, buradaki taşınmaz, tereke, şirket veya uyuşmazlığınızın ilk değerlendirmesini yaptırmanıza engel değildir.

2. Hizmetiniz Kuzey Kıbrıs’ın tamamındaki hukuki konuları kapsıyor mu?

LEGA LAW & CONSULTING’in Girne ve İskele’de ofisleri vardır ve Kuzey Kıbrıs genelindeki konulara ilişkin başvuruları kabul eder. İlgili mahkeme veya makam konuya göre belirlenir. Başka bir yargı çevresini ilgilendiren işlerde orada çalışma yetkisi bulunan bir avukat da gerekebilir.

3. Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz almadan önce neler kontrol edilmelidir?

İnceleme; mülkiyet kayıtlarını, taşınmaz üzerindeki hukuki kısıtlamaları, satıcının yetkisini, sözleşme koşullarını, gerekli izinleri ve devir şartlarını kapsayabilir. Proje hâlindeki alımlarda teknik özellikler, ödeme aşamaları ve teslim yükümlülükleri de incelenmelidir. Hukuki temsilin amacı ve kapsamı en başta açık olmalıdır.

4. Satış sözleşmesini kaydettirmek koçanı almakla aynı mıdır?

Hayır. Sözleşme kaydı, taşınmaz alım izni ve koçan devri ayrı aşamalardır. Kayıt sözleşmeden doğan haklar için önemli olabilir; ancak mülkiyeti kendiliğinden devretmez ve tüm riskleri ortadan kaldırmaz. İşleme özgü şartlar yine kontrol edilmelidir.

5. Müteahhit taşınmazımı teslim etmediyse ne yapabilirim?

Sözleşme, kararlaştırılan teslim tarihleri, süre uzatım hükümleri, ödemeler ve yazışmalar birlikte incelenmelidir. Koşullara göre resmî talep, ifa veya zarar talebi ya da fesih ve iade seçenekleri değerlendirilebilir. Önerilen sulh anlaşması da imzalanmadan önce incelenmelidir.

6. İkamet izni çalışma izniyle aynı mıdır?

Hayır. İkamet statüsü ile çalışma izni farklı şartlara tabidir. Kişinin mevcut statüsü, işverenin yükümlülükleri ve gerekli izin veya muafiyet kontrol edilmelidir. Taşınmaz sahibi olmak veya şirket kurmak bütün göçmenlik ve çalışma şartlarını kendiliğinden çözmez.

7. Kuzey Kıbrıs’ta şirket kurarken neleri düşünmeliyim?

Kuruluştan önce planlanan faaliyet, ortaklık, yönetim, sermaye ve iş yeri değerlendirilmelidir. Sektör lisansları, göçmenlik şartları ve devam eden yükümlülükler ayrıca incelenebilir. Ortaklık düzenlemeleri ve direktörlerin yetkileri işletmenin fiilî çalışma biçimine uygun olmalıdır.

8. İmzalamış olduğum bir sözleşmeyi avukat inceleyebilir mi?

Evet. Hak ve yükümlülükleri değerlendirmek için sözleşmenin tamamı, ilgili belgeler ve tarafların davranışları incelenebilir. Uygun olduğunda müzakere, değişiklik, ifa, fesih veya talep seçenekleri ele alınır. Sözleşme imzalamış olmanız, sonradan çıkabilecek her uyuşmazlığın aynı olacağı anlamına gelmez.

9. Kuzey Kıbrıs’taki vasiyet, probate ve tereke işlemleri nasıl yürütülür?

Başlangıç için ölüm belgesi, aile bilgileri, varsa vasiyetname ve bilinen malvarlığı gerekir. Terekeyi yönetme ve taşınmaz ya da banka hesaplarıyla işlem yapma yetkisi belirlenmelidir. Yurt dışında düzenlenmiş vasiyetname veya probate belgesi ek yerel işlemler gerektirebilir.

10. Eşim veya çocuğum yurt dışında yaşıyorsa aile hukuku konusu değerlendirilebilir mi?

Ailenin koşulları, ikamet yerleri, mevcut kararlar ve ilgili ülkeler birlikte incelenmelidir. Boşanma, nafaka, çocuk düzenlemeleri ve malvarlığı konuları farklı adımlar gerektirebilir. Başka ülke hukuku veya yargılaması söz konusuysa orada yerel temsil de gerekebilir.

11. Mahkeme evrakı alırsam veya borç tahsil etmem gerekirse ne yapmalıyım?

Evrakın tamamını ve tebliğ tarihini; sözleşmeler, ödeme kayıtları ve yazışmalarla birlikte saklayın. Gerekli yanıt, süreler ve mevcut talep veya savunma dosyaya bağlıdır. Karar almak ve ödemenin icrasını sağlamak ayrı aşamalardır.

12. Kuzey Kıbrıs’ta kullanılacak belgeler için apostil her zaman yeterli midir?

Gerekli tasdik, tercüme ve şekil; belgenin düzenlendiği ülkeye, kabul edecek makama ve amaçlanan işleme bağlıdır. Genel vekâletname belirli bir banka, taşınmaz veya şirket işlemini kapsamayabilir. İmza veya tasdik ayarlanmadan önce belge şartları kontrol edilmelidir.

Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz almak güvenli midir?

Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz almadan önce, sözleşme imzalamadan veya kapora ödemeden önce dikkatli hukuki kontroller yapılmalıdır. Taşınmazın koçanı, mevcut hak iddiaları veya kısıtlamalar, satış sözleşmesi ve edinim şartları bağımsız olarak incelenmelidir.

LEGA LAW & CONSULTING olarak taşınmazın hukuki incelemesi, Tapu Dairesi araştırmaları, satış sözleşmesi inceleme ve kaydı, taşınmaz alım izni başvuruları ve koçan devir işlemlerinde müvekkillerimize yardımcı oluyoruz. İşlemde gerekli masraf ve belgeleri anlamalarına da destek veriyoruz.

Her taşınmaz ve alım farklıdır. Taahhütte bulunmadan önce bağımsız hukuki danışmanlık almanızı öneririz. Yapmayı düşündüğünüz alım için gerekli hukuki kontrolleri görüşmek üzere LEGA LAW & CONSULTING ile iletişime geçin.

Yararlı kaynaklar

Yabancılar için taşınmaz alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler (KKTC)

Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz satın alma rehberi

İletişim: info@legacyprus.com

Adres: Şehit Fevait Ali Sokak, Umur Apt. No: 1, Girne